قطار هسته ای در ایستگاه ژنو
ورود و خروج مسافران در مذاکرات جدی شد
دور اخیر مذاکرات هسته‌ای میان ایران و نمایندگان گروه ۵+۱ بازتاب‌ها و واکنش‌های متفاوتی را به دنبال داشته است. در حالی که محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور كشورمان در واکنش به گفت‌وگوهای ژنو، هر دور مذاکره را یک گام به جلو توصیف نمود ،مقامات آمریکا تاكيد كردند که اگر ایران «راه همکاری در پیش نگیرد» با فشارهای بیشتر جامعه‌ی بین المللی روبرو خواهد شد. مک‌کورمک، سخنگوی وزارت خارجه‌ی آمریکا ضمن بیان این تهدید، افزود که تهران در مذاکرات شنبه گذشته (۱۹ ژوئیه) پاسخ روشنی به تقاضای گروه ۵+۱ برای تعلیق غنی‌سازی اورانیوم نداده است.
در مذاکرات یادشده که در ژنو برگزار شد، ویلیام برنز، معاون وزارت خارجه‌ی آمریکا نیز حضور داشت. گفتني است آمریکا برای نخستین بار یک دپیلمات بلندپایه را به این مذاکرات اعزام نمود واين مسئله به باور برخی تحلیلگران تغيير سياست آشکار واشنگتن در قبال تهران است.این در حالی است که سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نيز بر اين تغییر تاکتیک های دیپلماتیک در قبال ایران صحه گذاشت.
فرانسه: موفقیت سیاست جاری
در همین حال، برنار کوشنر، وزیر خارجه فرانسه، ضمن توصیف حضور برنز در مذاکرات ژنو به عنوان یک پیشرفت بزرگ، گفت :" این تحول تغییری در موضع اساسی فرانسه نمی‌دهد". کوشنر افزود همانطور که رئیس جمهور فرانسه به صراحت گفته است، ایران اجازه ندارد به سلاح اتمی دست یابد. رئیس دیپلماسی فرانسه، سپس ضمن موفق خواندن سیاست تحریم و دیالوگ در قبال جمهوری اسلامی، به سیاست کشورش در این زمینه اشاره کرد و گفت: «ما از تحریم‌ها حمایت کرده‌ایم و سرمایه‌گذاری توتال و رنو را در ایران به حال تعلیق درآورده‌ایم. از سوی دیگر اما، پیوسته به دنبال گفتگو ودیالوگ با ایران بوده‌ایم.»
سازنده، اما فاقد پیشرفت
در پایان مذاکرات روز شنبه در ژنو، خاویر سولانا، هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که گروه ۵+۱ همچنان منتظر پاسخ ایران به این سؤال است که آیا بسته پیشنهادی را می‌پذیرد یا نه. سولانا در ادامه، مذاکرات را حرکتی سازنده توصیف کرد، ولی در عین حال آن را فاقد پیشرفت لازم دانست. وی ابراز امیدواری کرد که ظرف دو هفته، دوباره مذاکره‌ای مستقیم یا تلفنی با مقامات ایران داشته باشد. سعید جلیلی نیز دستاورد اين جلسه را تفاهم بهتر در زمینه چگونگی ادامه مذاکرات ارزیابی نمود. پيش ازين وي این مذاکرات را با فرش ایرانی مقایسه کرده بود که پیچیده و ظریف است و کار بر روی آن میلی‌متر به میلی‌متر جلو می‌رود، ولی محصول نهایی زیبا از کار درمی‌آید.
مذاکرات ژنو و نتایج آن در میان صاحب‌نظران نیز بی‌بازتاب نمانده است. فولکر پرتس، مدیر یکی از اتاق فکر‌های بانفوذ آلمان،در مصاحبه با رادیو سراسری آلمان، اعتمادسازی را مهمترین هدف مذاکرات اتمی ژنو خوانده است. به گفته‌ی وی، غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران، اقدامی غیرقانونی نیست، ولی قدرت‌های بزرگ به دلایل واقعی اطمینانی ندارند که این کشور مواد به دست‌آمده از غنی‌سازی اورانیوم را برای تولید سلاح هسته‌ای به کار نبرد. او در ادامه می‌گوید:" غرب نیز باید درک کند که ایران خود را از سوی آمریکا در معرض تهدید می‌بیند." از نظر پرتس، راه حلی احتمالی ، «توقف در برابر توقف» خواهد بود، به این معنا که ایران سانتریفیوژهای تازه‌ای در تاسیسات نطنز نصب نخواهد کرد و گروه ۵+۱ هم از اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران چشم خواهد پوشید.
رئیس ستاد مشترک اسرائیل در آمریکا
در این میان، گابی اشکنازی، رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، برای دیداری یک هفته‌ای از آمریکا وارد این کشور شده است. یکی از موضوع‌های اصلی این سفر که به دعوت مایکل مالن، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، صورت می‌گیرد، گفت‌وگو پیرامون تهدیدهای ناشی از برنامه هسته‌ای ایران است. اشکنازی در واشنگتن علاوه بر همتای آمریکایی خود با شمار دیگری از مقامات آمریکا، از جمله با دیک چینی، معاون جرج دبلیو بوش، استفان هادلی، مشاور امنیت ملی وی و نیز نمایندگان کنگره و وزارت خارجه دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد.
اما این اتفاقات و عنوان آن "مذاکرات ژنو" محور خبری روزنامه های داخلی بود .
غرب پس از نشست ژنو تهديد را از سر گرفت
مردم سالاري با گزینش این تیتر می نویسد:
مذاکرات ايران با پنج عضو دائم شوراي امنيت و آلمان در ژنو به پايان رسيد. عمده خبرهاي منتشر شده از مثبت بودن مذاکرات حکايت مي کرد به ويژه آن که حضور نماينده آمريکا در گفت وگوهاي ژنو از ديدگاه ناظران به نوعي عقب نشيني کاخ سفيد از موضع پيشين خود مبني بر تعليق غني سازي پيش از مذاکره با تهران تلقي شد. اما ساعاتي پس از نشست، موج تازه اي از اظهارنظرها و موضع گيري هاي طرف مقابل منتشر شد که نشان مي دهد، مذاکرات تنها در شرايطي ادامه خواهد يافت که ايران پاسخ مشخصي به بسته پيشنهادي 1+5 بدهد. به هر روي آنچه مسلم است اين که قطار هسته اي پس از توقفي کوتاه در ايستگاه ژنو، در چند روز آينده دوباره به راه خواهد افتاد. هر چند هنوز کاملا مشخص نيست که اين قطار باز در سربالا يي تند تحريم ها به راه خواهد راند يا در سرازيري تفاهم ايران و غرب.
روزنامه آفتاب يزد نیز می نویسد:وزارت خارجه آمريكا با تائيد اين مطلب كه هيچ گفتگوي جداگانه‌اي ميان مقامات ايران و آمريكا در مذاكرات هسته‌اي ژنو رخ نداده است، گفت: ايران پاسخ مشخصي را به بسته مشوق‌هاي پيشنهادي نداده است.
این روزنامه در ادامه می افزاید:آلمان ،روسيه و چين پيش از انجام گفتگوهاي هسته‌اي ژنو با مهلت 2 هفته‌اي به ايران براي پاسخگويي به بسته پيشنهادي مخالف بودند و بر اين عقيده بودند كه زمان بيشتري بايد به مسير مذاكره با ايران اختصاص داده شود. اختلافات ديگري هم ميان شش كشور وجود داشت . فرانسه و انگليس براين باور بودند كه بايد تعريف دقيقي از آنچه كه ايراني‌ها بايد براي آغاز گفتگوهاي رسمي تعليق كنند،وجود داشته باشد. اما اين اختلافات درجريان گفتگوها با ايران از بين رفت و كشورهاي 1+ 5 جبهه متحدي را در راستاي دريافت پاسخ شفاف از سوي ايران نشان دادند.
و اما كيهان در تحلیلی آورده است:نفس اعزام معاون سياسي وزارت خارجه آمريكا به مذاكرات ژنو، در حالي كه دولتمردان آمريكا پيش تر تاكيد داشتند تعليق غني سازي اورانيوم از سوي ايران، پيش شرط هرگونه مذاكره است، كافي بود تا اين مذاكرات را دركانون توجه تحليل گران و رسانه هاي جهان قرار دهد. عباراتي چون؛ اقدام غيرمنتظره، تحول بي سابقه، چرخش در سياست هاي واشنگتن، چرخش 180درجه اي بوش و... توصيفاتي بود كه هرچند اغراق آميز و به دور از واقعيت، اما در اين باره به كار برده شد.
با آنكه مذاكرات ژنو پايان يافته، اما هنوز جايگاه خود را در صدر اخبار سياسي و تحولات منطقه اي حفظ كرده است. شايد حضور «ويليام برنز» در اين جلسه و حواشي و مؤخراتي كه به دنبال داشته يكي از دلايل وضعيتي باشد كه باعث شده اين سوژه هنوز هم در كانون اخبار و تحليل ها قرار داشته باشد. شركت برنز در مذاكرات ژنو از نظر سمبليك نيز مورد توجه واقع شد چرا كه وي در سال 2006 مذاكرات با ليبي را رهبري كرد. جرياني كه منجر به برقراري روابط بين آمريكا و اين كشور گرديد.
دیپلماسی ظریف و دقیق
رسالت با چنینن تیتری می نویسد:سرانجام نمايندگان ايران و شش کشور عضو 1+5 دور ميز مذاکرات در ژنو نشستند و در خصوص نحوه تداوم گفتگوها تفاهم نمودند.در اين گفتگوها “سعيد جليلي”تاکيد کرد که “مدل 1+6” نسبت به مدلهاى ديپلماتيک ديگر بهتر جواب مى دهد و در عين حال غرب بايد از بين اين گزينه و گزينه “1-7”يکى را انتخاب نمايد.
اعتماد روزنامه صبح نیز نوشته است:
نشست ژنو اگرچه با نگاهي خوشبينانه نسبت به آينده مذاکرات ايران و گروه 1+5 پايان يافت اما تنها سه روز پس از آن، امريکا و انگليس در موضعي مشترک يک بار ديگر نسبت به ادامه فعاليت هاي هسته اي به تهران هشدار داده و فشارهاي تازه ای را آغاز کردند.در اولين موضع گيري در اين ارتباط وزير خارجه آمريکا از تهران به دليل آنچه که «سياست مانع تراشي و تاخير» خواند، انتقاد کرد.کاندوليزا رايس در گفت وگو با خبرنگاران مدعي شد ايران با وجود حضور نماينده آمريکا در گفت وگوهاي ژنو جدي نبوده است.
وي با بيان اينکه حالا نوبت ايران است که پاسخي جدي ارائه دهد، تاکيد کرد: در صورتي که ايران پس از مهلت دو هفته اي، پاسخ هاي مثبتي ارائه ندهد، بايد منتظر اعمال تحريم هاي بيشتر از سوي آمريکا و متحدان اروپايي تا پايان آگوست يا سپتامبر باشد و ممکن است پس از آن با قطعنامه چهارم شوراي امنيت سازمان ملل مواجه شود. وزير امور خارجه آمريکا در ادامه گفت:خواهيم ديد که ايران در دو هفته چه پاسخي خواهد داد، اما من تصور مي کنم روند ديپلماتيک اکنون انرژي جديدي براي اين موضوع ايجاد کرده است و در صورتي که آنها تصميم به تعليق نگيرند آن گاه ما در موقعيتي خواهيم بود که بايد به شوراي امنيت بازگرديم.
به هر حال باید منتظر ماند تا ایران پاسخ خود را طی این دوهفته ارائه کند و مسیر این پرونده در مرحله بعدی دنبال گردد.
پروردگارا چه تنگ و تيره و تاريک می نماید راهي که دلالت تو در آن نيست و چه روشن و حقيقت نما و منير، صراطی که هدايت تو قرین آن است. خداوندا! تو خود می دانی که در هر شروع از تو کمک خواسته ام و این بار نیز؛ باشد که در ادای تکلیف و در طی این مسیر پر خطر، پرچم بر زمین نیفتد.