مهر آمریکا بر شناسنامه روزنامه نگار ایرانی
![]()
از زمان ورود باراک اوباما به کاخ سفید، لحن دیپلماتیک واشنگتن لااقل در ظاهر رو به نرمش نهاد. محافل سیاسی غرب امیدوار بودند که این نرمش، زمینهساز گفتوگوی مستقیم میان ایران و آمریکا و یافتن راه حلی مسالمتآمیز برای کلیه مناقشات سی ساله دو طرف باشد؛ اما طی هفته اخیر دفاع دوباره رئیس جمهور کشورمان از ملت مظلوم فلسطین در دومین کنفرانس بینالمللی مبارزه با نژادپرستی و به ویژه اعلام محکومیت رکسانا صابری به هشت سال زندان، آنهم به اتهام جاسوسی برای آمریکا همه محاسبات غرب را بار دیگر به هم ریخته است.
صابری در ۲۲ بهمن ۱۳۸۷ به اتهام خرید و فروش مشروبات الکلی دستگیر شد. اما بعد اتهام او فعالیت بدون کارت خبرنگاری اعلام گردید. بنا به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه در مصاحبه با خبرنگاران داخلی و خارجی، صابری در خاک ایران به طور غیرقانونی به فعالیت خبرنگاری پرداخته و این در حالی است که اعتبار کارت خبرنگاری وی در سال 2006 میلادی پایان یافته بود. پس از بررسی های بیشتر در ۱۹ فروردین ۱۳۸۸ با بدست آمدن اسناد جدید وی متهم به جاسوسی گردید؛ حکمی که در ۲۹ فروردین 88، ۸ سال زندان را برایش در پی داشت. البته برخلاف جوسازی ها و سیاسی دانستن دستگیری وی سخنگوی قوه قضائیه در پاسخ به شبهات گفته است: «این اسناد در پرونده موجود است و اصحاب دعوا میتوانند مستندات پرونده را مشاهده و بر اساس آن دفاعیه خود را تنظیم کنند.»
علیرغم واقعیات موجود و به به دنبال هجمه تبلیغاتی رسانه های غرب، مسئولین و سیاستمداران آمریکایی نیز فشار علیه ایران را شدت بخشیدند. به گزارش هفتهنامه آلمانی "دی سایت"، هیلاری کلینتون، وزیرخارجه آمریکا، از روزها قبل و همزمان با برگزاری کنفرانس کمک به افغانستان در لاهه نامهای را تسلیم هیئت ایرانی کرده بود. دویچه وله دیگر رسانه آلمانی اما در گزارشی از تغییر لحن وی در روزهای اخیر خبر می دهد. این شبکه در مطلبی ضمن برآورد نظرات مفسران غربی با عنوان "تحریمهای ویرانگر؟" می نویسد: «هیلاری کلینتون برای نخستین بار در دوران وزارت خود، از احتمال تحریمهایی سنگین و ویرانگر سخن می راند.» خبرگزاری "ریا نووستی" روسیه نیز در دنباله این سخن، به نقل از وزیر خارجه آمریکا نوشت: «ما زمینههای یک تحریم بسیار سنگین و حتی ویرانگر را برای زمانی فراهم میکنیم که پیشنهادهایمان رد شود و مذاکرات بیثمر بماند». با نظری به خبرگزاری فرانسه گفته ای از مارک کرک، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا و یکی از تهیهکنندگان طرح جلوگیری از ورود بنزین به ایران به چشم می آید. وی خاطر نشان می سازد: «باید بدانیم فرصتی که برای دیپلماسی ثمربخش در قبال تهران داریم، رو به پایان است.»
در فهرستی اظهار نظرات رسمی مسئولین غربی درج شده در رسانه های جهانی در خصوص این پرونده را به شرح ذیل می یابیم:
در تاریخ ۸ آوریل ۲۰۰۹ میلادی(19 فروردین)، هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا درباره وضعیت رکسانا صابری و اتهام ارتکاب فعالیتهای جاسوسی به وی، ابراز نگرانی کرد.
در تاریخ ۱۸ آوریل ۲۰۰۹ میلادی(29 فروردین)، دنیس مکداناگ، معاون مشاور امنیت ملی آمریکا، اظهار داشت که باراک اوباما، پس از شنیدن خبر حکم زندان برای رکسانا صابری، «سرخوردگی عمیق» خود را از حکم زندان رکسانا صابری، روزنامهنگار ایرانی ـ آمریکایی ابراز کرده است.
در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۰۹ میلادی(30 فروردین)، باراک اوباما، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که «رکسانا صابری به عنوان یک شهروند آمریکا، درگیر هیچگونه فعالیت جاسوسی نبودهاست و تنها به کشوری که والدینش از آنجا آمدهاند علاقه داشتهاست».
در همین تاریخ، هانس رودولف مرز، رئیسجمهوری سوئیس در دیدار با محمود احمدینژاد دیدار و به گزارش خبرگزاری ها درباره وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران و وضعیت رکسانا صابری گفتگو کرد.
در تاریخ ۲۰ آوریل ۲۰۰۹ میلادی(31 فروردین)، هیلاری کلینتون، وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا اتهام جاسوسی مطرح شده علیه رکسانا صابری را کاملا بیاساس دانست. وی همچنین روند محاکمه رکسانا صابری را «غیرشفاف و خودسرانه» خواند و خواهان آزادی فوری رکسانا صابری شد. همچنین شورای ملی ایرانیان آمریکا نیز روند اتهامات بی اساس علیه ایرانیان آمریکایی، همچون رکسانا صابری را محکوم کرد.
در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۰۹ میلادی(1 اردیبهشت)، اتحادیه اروپا محاکمه رکسانا صابری را دارای معیارهای استاندارد و شفاف بینالمللی ندانست و خواستار آزادی رکسانا صابری توسط نظام جمهوری اسلامی ایران شد. در این تاریخ مجلس ایالتی داکوتای شمالی( پیشتر رکسانا صابری به عنوان ملکه زیبایی این ایالت شناخته شده بود!) نیز با انتشار یک قطعنامه خواستار آزادسازی رکسانا صابری گردید.
همچنین همزمان با تیره شدن مجدد فضای مناسبات ایران و آمریکا، روزنامه تایمز لندن در گزارشی به تحرک جدید اسرائیل اشاره داشته و در اظهار نظری تبلیغلتی و غیر عملی از آمادگی جنگندههای اسرائیلی برای بمباران تاسیسات هستهای ایران پرده برداری کرد!(این خبر را تایمز یک روز پیش از سخنرانی دکتر محمود احمدینژاد در کنفرانس بینالمللی مبارزه با نژادپرستی در ژنو منتشر کرد.)
همانطور که پیداست این محاکمه و اعلام جرم عیله تبعه آمریکا در روزهای اخیر به طورجدی از سوی شبکه های غربی دنبال گردید، دهها روزنامهی غربی، با عناوینی مثل “بازی قدرت در ایران”، “قربانی سانسور مطبوعات”، “در میان جبهههای سیاست جهانی”، “ میان چرخدندههای سیاست کلان”، “جنون تهران”، “ایران چه نقشهای در سر دارد؟” و... هجمه وسیعی را به سوی ایران _ یا به زعم ایشان رژیم گروگانگیر_ نشانه رفتند. به نظر اکثر این جراید موضوع محاکمه روزنامهنگار جوان ایرانی- آمریکایی از منظر مناسبات ایران و آمریکا عاملی به شدت تهدیدگر به حساب می آید.
باید اذعان داشت هرچند مطبوعات خارج کشور در رابطه بادستگیری صابری به شدت واکنش نشان دادند لیکن تحرکی در چهره های داخی و حتی هم صنفان ایرانی وی دیده نشد. شاید همین امر است که موجب پرخاشگری یکی از پایگاه های ضد انقلاب شده که بنویسد: « دو ماه از بازداشت رکسانا صابری می گذرد و تاکنون هیچ یک از روزنامه نگاران ایرانی و یا نهادهای صنفی روزنامه نگاری در ایران نه در مورد بازداشت او و نه در مورد وضعیت خطرناکی که متوجه اوست یک خط ننوشته و کوچکترین اعتراضی نکرده اند. بازداشت رکسانا صابری با سکوت محافل داخلی مواجه شده و انگار نه انگار که همکاری دو ماه است که در بند است... شاید همان دلیلی که باعث تعجب ما از بازداشت رکسانا می شود باعث سکوت محافل خبری و رسانه ای ایران در این مورد شده است! رکسانا صابری نه اصلاح طلب هست و نه محافظه کار، نه مشارکتی هست و نه غیر مشارکتی، که اگر بود همین مشارکتی های روزنامه نگار زمین و زمان را به هم می دوختند...»
با این حال در معدود اظهار نظرات چهره های داخلی؛ محمد علی ابطحی در سایت شخصیش ذیل یادداشتی با عنوان "مناقصه و مزایده در پرونده رکسانا صابری" دانسته یا ندانسته تحلیل روزنامه نیویورک تایمز مبنی بر انتخاباتی خواندن اقدامات اخیر را اتخاذ نموده و می نویسد: «در حالی که چند هفته قبل، صحبت از آزادی قریبالوقوع صابری شد، وی به 8 سال زندان محکوم گردید و در آستانه سفر جنجالی آقای احمدینژاد به اروپا، نامه رئیسجمهور منتشر شد که از قوهقضائیه خواست دقت و توجه بیشتری به پرونده رکسانا کنند و معنای تلویحیش حمایت احمدینژاد از رکسانا صابری بود و قوهقضائیه که معمولا در دوران آقای خاتمی به نامههای وی جواب میداد که رئیسجمهور در کار قوهقضائیه دخالت نکند، به این نامه عکسالعمل مثبت نشان داد. همه اینها نشان میداد که برنامهریزانی که مدعی سیاستمداری هستند، شاید گمان میکنند این نوع کارها و رفتارها در داخل و خارج موجب محبوبیت و مقبولیت آقای رئیسجمهور در آستانه انتخابات میشود.»
به هر حال با توجه به اینکه حمایت از جاسوس هیچ گونه محبوبیتی به همراه ندارد، آنچه در این میان پیدا نیست ادعای نیویورک تایمز و رئیس دفتر خاتمی در ربط دستگیری و محاکمه این خبرنگار و بالارفتن آراء رئیس دولت نهم در انتخابات آتی است.
پروردگارا چه تنگ و تيره و تاريک می نماید راهي که دلالت تو در آن نيست و چه روشن و حقيقت نما و منير، صراطی که هدايت تو قرین آن است. خداوندا! تو خود می دانی که در هر شروع از تو کمک خواسته ام و این بار نیز؛ باشد که در ادای تکلیف و در طی این مسیر پر خطر، پرچم بر زمین نیفتد.