تهران–واشنگتن از رویارویی نظامی تا نامه نگاری

پـیــروزی اوبــامــا در انـتخـاب ریـاست جمهوری آمریكا حاكی از آن اسـت كـه حـاكـمـیت این كشور تـصـمـیـم راسـخـی بـرای تـغـیـیـر و تعـویـض ویتـریـن و نمـای ظـاهری آمـریكـا در عـرصـه جهـانـی گـرفتـه اســت، چــراكــه سـر و وضـع حـال حـاضـر ایـن كشـور به سان اژدهایی خون آشام در آمده است كه چنانچه ســـایـــه اش بـــر كـشـــوری افـتــد، نـگـونبختـی و فلاكـت سـراسـر آن جامعه را در بر خواهد گرفت!
طراحی شعار تغییر برای اوباما نـیـز بـر هـمـین اساس و در راستای اعتماد سازی و امنیت آفرینی اتخاذ شد. به همین جهت پدیده ای به نام اوبــامــا از سـوی حـاكـمـیـت مـورد حمـایـت قـرار گـرفتـه اسـت و باور بــرخــی مـبنـی بـر خـروج اوبـامـا از خــطــوط مـحـوری سـیـاسـتهـای ایالات متحده نظریه ای غیر مستند است.
به گفته كارشناسان بی شك نوع روابط بـا ایـران در حـوزه بین الملل آمـریكـا مهمتـریـن مسئله ایست كه اوباما باید به حل چالش با آن اقدام كنـد. ایـن مسئلـه بـا مسـائل حیاتی آمـریكـا گـره خورده است. از جمله اوباما در صورت حل نكردن مسئله ایران نخواهد توانست كشورش را از بـاتلاق عـراق خـارج سـازد. مناقشه اعراب و اسراییل نیز تا حد زیادی به سیاستهای ایران بستگی دارد. راه فــرار از افـغـانـسـتـان و حـل دیـگـر بـحــرانهــای مـنــطقـه نیـز در گـرو هــمــــراهــــی تــهــــران خـــواهـــد بـود.حسـاسیـت در بـاب ارتبـاط بـا ایران نه تنها سیاستمداران كه سراسر ایـالات مـتـحده را در برگرفته است چـنــانـچــه خـبـرنـگـاران در اولـیـن مصـاحبـه خبـری رسمـی اوبـامـا به عنوان رئیس جمهور آتی آمریكا بعد از سوال درباره چگونگی حل بحران اقتصادی كشورشان، از تصمیم وی درباره مذاكره با ایران میپرسند.
الـبـتــه چـنــان كـه ذكـر گـردیـد پیروزی اوباما دال بر این نیست كه با به روی كار آمدن وی روابط آمریكا و ایـران دستخوش تغییرات ریشه ای خواهد شد. بحث بر سر تغییرات در روشهای دیپلماسی دو كشور برای حل مسائل فی مابین است.
در ایـــن راســتــا اقــدام دكـتــر احـمدی نژاد در فتح باب مكاتبه با اوبـامـا و هـمـچـنـین تصمیم اوباما برای پاسخ گویی به نامه مقام ایرانی قابل تامل است.
ارســال پـیـام بـه رئـیـس دولـت آمریكا البته در دولت نهم بی سابقه نیسـت. احمدی نژاد 19 اردیبهشت مـاه سـال 85 نیـز در نـامـه ای هفده صفحـه ای به جرج بوش، نكاتی را دربـــاره مـسـئــولـیــت آمــریـكــا در "تناقضات غیرقابل انكار موجود در صحنه بین المللی" مطرح كرده بود. نامه ای كه هیچ گاه پاسخی دریافت ننمود.اوباما نیز میتوانست به سان بـوش سـكـوت كند اما حال كه وارد این بازی شده، در مقابل پاسخ خود بـایـد مـنـتظر پاسخ دیگری از تهران بـاشـد. ادامـه ایـن دور تا هر كجا كه رئـیـس جـمـهور جدید آمریكا تاب بـیـاورد– از آنـجـا كـه ناظر به مبانی گـفـتـمـانـی اصـیـل اسـت– بـه نـفع انقلاب اسلامی خواهد بود.
دیپلماسی شفاف دولت نهم در مـقـابـل دیـپلـمـاسی پنهانی تعریف مـیشـود كـه نـتـیـجه آن نامه نگاری سال 2003 با دولت آمریكا بود. نامه ای كه تضمین جمهوری اسلامی به تـعـطیلی فعالیت هسته ای و دست بـرداشـتن از حمایت از جنبشهای مقاومت (حزبالله، حماس و ...) در قـبـال حـذف نـام ایران از لیست كـشـورهـای مـحور شرارت و برخی مشوقهای اقتصادی بود. این نامه 2 ســال قـبــل ابـتــدا تــوسـط شـبـكـه خـبــریBBC و چـنــدی بـعــد در روزنـامه واشنگتن پست منتشر شد امـا اثری از انتقادات حال حاضر به دولـت نهـم در قبـال آن دیـده نشـد. تعجب وقتی فزونی مییابد كه به یاد بیاوریم منتقدان و خصوصا دوستان اصلاح طلب خود منادی شعار تنش زدایـیـنـد، حـال بـر چـه معیار اقدام احمدی نژاد را تقبیح میكنند؟
بـه هر حال نامه رئیس جمهور كشورمان واكنشهای مختلفی را بر انــگــیـخـتـــه اســـت. بـــا گـــذر از بـازتـابهـای وسیع بین المللی این نامه در داخل كشور نیز اصل و فرع آن را پوشش دادند. روزنامه خراسان بــا اشــاره بـه آمـادگـی اوبـامـا بـرای پاسخگویی به نامه ایران چنین تیتر زده اسـت: " واكنـش اوبـامـا به پیام احمدی نژاد با تكرار اتهامات بوش علیـه ایـران." روزنـامـه ایـران نیـز از بـرنـامـه ریـزی اوباما برای مذاكره با ایران خبر داده و مینویسد: »باراك اوبـامـا در نـظـر دارد بـا ایران تعامل كند. «
اعـتـمــاد ملـی نـیـز از آمـادگـی مقامات تركیه برای میانجیگری میان ایــران و آمــریكـا خبـر داده و آورده اســت: »نـخـسـت وزیـر تـركـیـه از تمـایـل آنكارا برای میانجیگری بین دولـت جـدیـد آمـریـكـا و ایران خبر داد.« كیهان نیز با نقل قولی از رئیس سـابق دفتر مركزی فرماندهی ارتش آمــریـكــا دربــاره علـت مـذاكـرات احتمـالـی مـینـویسد: »ما شناخت درستـی از ایـران بـرای مقابله با این كشـور نـداریـم و مـذاكره قبل از هر چیز برای شناخت آن كشور است.«
روزنـامـه سـرمـایـه نیز به سخن البـرادعی اشاره داشت.كارگزاران اما از زبـان اوبـامـا نـوشتـه اسـت: »در اتـخاذ رویكرد درخصوص كشوری مـثـل ایـران نـبـایـد اشـتـبـاه كـنـیم.« جــامجـم از آمــادگــی اوبـامـا بـرای پــاسـخـگــویــی بـه نـامـه مـحـمـود احـمـــدینـــژاد رئـیـــس جـمـهــور كشـورمـان نوشته و هموطن نیز نامه احمدینژاد به باراك اوباما را نشانه ظـرفیت فعال دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران دانسته است.
پروردگارا چه تنگ و تيره و تاريک می نماید راهي که دلالت تو در آن نيست و چه روشن و حقيقت نما و منير، صراطی که هدايت تو قرین آن است. خداوندا! تو خود می دانی که در هر شروع از تو کمک خواسته ام و این بار نیز؛ باشد که در ادای تکلیف و در طی این مسیر پر خطر، پرچم بر زمین نیفتد.